De hoge zandgronden in de omgeving van de gemeente Reusel-de Mierden zijn kwetsbaar voor klimaatverandering en met name voor droogte. Verschillende actoren in dit gebied zijn daarom initiatieven gestart voor het ontwikkelen van een gebiedsaanpak. Met hulp van deze initiatieven zal KLIMAP samen met de diverse stakeholders in het gebied ontwikkelpaden voor de lange termijn opstellen.

Aanleiding

Header Casus Kempen Zuid 3 2In het buitengebied rond Reusel zijn de gronden kwetsbaar voor klimaatverandering. Het gebied is vrijwel volledig afhankelijk van neerslag. Door relatief snelle afvoer van regenwater richting de beken en de grote watervraag, met name in het zomerseizoen, vallen beken droog in zomers met weinig neerslag. Droogteschade kan dan ontstaan in de landbouw en in natuurgebieden. Bij felle plaatselijke regenbuien is er in lager gelegen gebieden kans op wateroverlast. Agrariërs, waterbeheerders en terreinbeheerders zien en voelen de urgentie om deze problemen aan te pakken en willen het watersysteem weer meer in balans brengen. Inmiddels zijn diverse initiatieven gestart en in uitvoering voor het ontwikkelen van een gebiedsaanpak, waaronder:

  • De Schakelkast’, die een visie voor een optimale inrichting van het landelijk gebied van De Kempen en De Groote Heide tot stand wil brengen;
  • de oprichting van de Boerderij van de Toekomst Zuidoostelijke Zandgronden, waar oplossingen voor klimaatproblemen in de landbouw worden getest en de kennis wordt verspreid onder agrariërs in het gebied. En, daaruit voortvloeiend, de ontwikkeling van een gebiedsbouwplan voor enkele honderden ha, waarin toegewerkt wordt aan een klimaatbestendige en duurzame manier van landbouw;
  • een initiatief om de 3 leidende principes die opgesteld zijn door Waterschap Dommel verder uit te werken, samen met partners in het gebied.

Doel

Met hulp van deze initiatieven zal KLIMAP samen met de diverse stakeholders in het gebied ontwikkelpaden voor de lange termijn opstellen. Daarom zullen we interactieve gesprekstechnieken toepassen om op basis van de verschillende initiatieven een lange termijn perspectief te ontwikkelen. Daarbij komen vragen aan bod zoals: Hoe speel je in op niet-beïnvloedbare factoren? Hoe stel je je aanpak bij in geval de situatie zich anders ontwikkelt dan gedacht? We verkennen samen mogelijke toekomsten en ontwikkelen bijhorende ontwikkelpaden. Ook zullen we met hulp van tools en beschikbare kennis over effectiviteit van maatregelen mee helpen om de lange termijn visie te onderbouwen: wat is de impact van de beoogde maatregelen op het bodem- en watersysteem? Zijn andere type maatregelen te overwegen in de context van klimaatverandering? Daarvoor zal onder meer de KLIMAP menukaart ingezet worden.

Beknopte omschrijving van de aanpak

Betrokkenen

De werkzaamheden in dit proefgebied worden getrokken door de drie werkpakketten van KLIMAP: Ontwikkelpaden, Toekomstverkenningen en Proeftuinen. Daarnaast zijn de volgende partijen uit het gebied betrokken:

  • Boerderij van de Toekomst
  • Waterschap de Dommel
  • Praktijkcentrum voor Precisielandbouw
  • Lokale agrariërs
  • Huis van de Brabantse Kempen
  • Gemeente Reusel-De Mierden

Werkwijze

De planning en insteek sluit aan op de lopende initiatieven. Gedurende 2 jaar, startend in het najaar van 2021, zullen we met elkaar inspiraties, oplossingen en mogelijke perspectieven voor de regio delen die uiteindelijk landen in een gedragen ontwikkelpad richting een klimaatbestendig Reusel. We volgen hierbij de stappen uit de routekaart, waarbij de specifieke technieken en toepassingen worden afgestemd op de groepssamenstelling en -dynamiek.

Resultaten

We bouwen voort op reeds uitgevoerd studentenonderzoek, waarin de context is verkend met de Causal Loop Diagram. Deze analyse legt bloot hoe de verschillende actoren naar de systemen in het gebied kijken. Hier vindt u meer informatie over het betreffende studentenonderzoek.

Zodra de volgende stappen uit de Routekaart zijn doorlopen, communiceren we hierover via de website.